Khi gió mùa đông bắc tràn về Hà Nội, những hàng bún ngan lại đông khách hơn bao giờ hết. Một bát bún ngan nóng hổi với thịt ngan chắc ngọt, nước dùng trong thơm mùi măng, điểm vài lá rau răm xanh và chén mắm gừng cay nồng bên cạnh – đó là hương vị mà nhiều người Hà Nội xa quê vẫn nhớ mỗi khi trời trở lạnh.

Ngan khác vịt thế nào?

Nhiều người lần đầu ăn thường nhầm ngan với vịt. Thực ra ngan (còn gọi là vịt xiêm) là một giống khác: con to hơn, thịt đỏ, thớ chắc, ít mỡ dưới da và gần như không có mùi gây như vịt. Thịt ngan khi luộc vừa tới có vị ngọt đậm, dai nhẹ mà không khô. Chính vì vậy, ngan rất hợp để nấu nước dùng thanh – điều mà thịt vịt khó làm được.

Nước dùng ngọt từ xương và măng khô

Linh hồn của bát bún ngan là nồi nước dùng. Ngan được làm sạch, chà muối và gừng để khử mùi, luộc vừa chín tới rồi vớt ra. Phần xương tiếp tục được ninh lâu cùng hành khô nướng, gừng nướng cho nước ngọt và thơm. Nhiều quán cho thêm măng khô ngâm kỹ, luộc nhiều nước rồi xào sơ trước khi thả vào nồi – vị măng bùi, giòn và hơi chát nhẹ làm nước dùng đậm đà hơn hẳn. Đó cũng là lý do món này thường được gọi đầy đủ là “bún ngan măng”.

Một bát bún ngan đầy đủ

Bát bún được xếp gồm bún rối, thịt ngan chặt miếng hoặc thái lát, vài miếng măng, thêm lòng ngan, mề, tiết luộc và đôi khi cả trứng non – những thứ khách quen thường gọi thêm. Trên cùng là hành lá, rau răm thái nhỏ, rồi chan nước dùng thật nóng. Bên cạnh không thể thiếu chén mắm gừng: nước mắm pha đường, chanh, ớt và thật nhiều gừng giã. Thịt ngan chấm mắm gừng vừa cay, vừa ấm, vừa át đi mọi vị ngấy.

Bún, miến hay ngan cháy tỏi

Ngoài bún ngan, các quán thường bán cả miến ngan – sợi miến dong dai, trong, thấm nước dùng rất ngon. Những năm gần đây còn có thêm bún ngan trộn và ngan cháy tỏi, thịt ngan rán xém vàng với tỏi phi thơm lừng, ăn kèm bát nước dùng riêng. Dù chọn kiểu nào, ngan vẫn là nhân vật chính, và rau răm cùng mắm gừng vẫn là hai người bạn không thể vắng mặt.

Món ăn của mùa lạnh

Theo quan niệm dân gian, thịt ngan có tính mát, gừng và rau răm có tính ấm – ăn cùng nhau là cân bằng. Có lẽ vì vậy mà bún ngan trở thành món ăn sáng, ăn tối quen thuộc của người Hà Nội suốt mùa thu đông. Với người Việt ở châu Âu, nơi mùa đông dài và lạnh hơn nhiều, một bát bún ngan nóng lại càng mang theo cảm giác của quê nhà.

Đọc thêm: Bún Thang Hà Nội · Bún Riêu Cua · Phở Hà Nội