Gỏi cuốn là món khai vị tươi mát của miền Nam. Khác với nem rán, gỏi cuốn không rán: bánh tráng chỉ nhúng nước cho mềm rồi cuốn tôm, thịt, bún và rau thơm. Món ăn rất hợp ngày hè, liên hoan hay bữa ăn nhẹ.
Nguồn gốc gỏi cuốn
Gỏi cuốn là món ăn của miền Nam Việt Nam, nơi bánh tráng và rau sống luôn sẵn có. Tên gọi ghép từ “gỏi”, tức món trộn, và “cuốn”. Người Nam Bộ có thói quen cuốn đủ thứ trong bánh tráng: thịt luộc, tôm, cá, rau và bún. Gỏi cuốn tôm thịt là phiên bản phổ biến nhất, xuất hiện ở các quán ăn vặt và mâm cơm gia đình.
Ở miền Bắc, món tương tự được gọi là nem cuốn hoặc nem sống. Trên thế giới, gỏi cuốn thường được gọi là “summer rolls” hoặc “fresh spring rolls” và được yêu thích vì nhẹ, tươi, không chiên rán.
Nguyên liệu (12 cuốn)
- 12 lá bánh tráng (22 cm)
- 12 con tôm to luộc, bổ đôi
- 200 g thịt ba chỉ luộc thái mỏng (hoặc đậu phụ)
- 100 g bún
- xà lách, bạc hà, húng quế, rau mùi, hẹ
- dưa chuột, cà rốt thái sợi
Tương chấm đậu phộng
Phi thơm tỏi, cho 3 thìa tương đen, 2 thìa bơ đậu phộng và khoảng 80 ml nước, đun đến khi sánh, rắc lạc rang giã nhỏ. Hoặc chấm nước mắm pha.
Cách cuốn
- Chuẩn bị sẵn mọi nguyên liệu xung quanh.
- Nhúng bánh tráng vào nước ấm 2 đến 3 giây, không ngâm lâu.
- Đặt xà lách, bún, cà rốt, dưa chuột, rau thơm và thịt lên phần dưới.
- Cuộn một vòng, xếp ba nửa con tôm mặt cắt úp xuống bánh cùng vài cọng hẹ.
- Gấp hai bên và cuộn chặt. Tôm sẽ hiện qua lớp bánh tráng.
- Ăn ngay với nước chấm.
Mẹo dùng bánh tráng
- Mua ở đâu: cửa hàng châu Á, chợ Sapa và hầu hết siêu thị ở Séc.
- Nước: nước ấm, không dùng nước nóng vì bánh dễ rách.
- Mặt cuốn: cuốn trên thớt hoặc khăn ẩm.
- Bảo quản: phủ khăn ẩm, không để tủ lạnh lâu vì bánh sẽ cứng.
Các biến tấu
- đậu phụ và xoài cho người ăn chay
- bò nướng sả
- cá hồi và bơ, kiểu hiện đại nhiều quán ở Praha bán
Cách thưởng thức gỏi cuốn
- Ăn ngay sau khi cuốn. Bánh tráng để lâu sẽ khô và dai, nên cuốn đến đâu ăn đến đó.
- Chấm tương đậu phộng. Ở miền Nam, gỏi cuốn chấm tương đen pha bơ đậu phộng, rắc lạc rang và ớt. Ở miền Bắc, người ta hay chấm nước mắm chua ngọt.
- Tự cuốn tại bàn. Bày bánh tráng, bún, tôm, thịt, rau ra giữa bàn để mọi người tự cuốn là cách ăn vui nhất.
- Dùng làm món khai vị. Gỏi cuốn nhẹ và mát, hợp để mở đầu bữa ăn hoặc ăn vặt buổi chiều.
Câu hỏi thường gặp
Một cuốn gỏi cuốn bao nhiêu calo?
Khoảng 80 đến 120 kcal một cuốn tôm. Nước chấm thường chứa nhiều calo nhất.
Có nên cuốn trước một ngày không?
Không nên. Gỏi cuốn ngon nhất trong vòng hai giờ sau khi cuốn.